Menu

Topstukken Pieter de Hooch komen tijdelijk terug in Delft


Delft -04-07-2019 - Vanaf 11 oktober tot en met 16 februari 2020 is in Museum Prinsenhof Delft de eerste overzichtstentoonstelling in Nederland te zien van de beroemde 17de-eeuwse schilder Pieter de Hooch. Onder de titel Pieter de Hooch in Delft. Uit de schaduw van Vermeer focust de tentoonstelling op de bloeiperiode van de kunstenaar (ca. 1655-1660) waarin Delft een hoofdrol speelt. Van over de hele wereld komen topstukken naar Delft: onder meer de Gemäldegalerie Staatliche Museen zu Berlin, de National Gallery of Art (Washington), het Kunsthaus (Zürich) en de Royal Collection Trust (uit de privécollectie van H.M. Queen Elisabeth II) lenen schilderijen uit. Onder de bruiklenen bevinden zich vele beroemde schilderijen, zoals het sleutelstuk van de tentoonstelling: Binnenplaats van een huis in Delft (1658) uit de National Gallery in Londen. Pieter de Hooch in Delft is met circa 30 topwerken de meest ambitieuze tentoonstelling ooit van Museum Prinsenhof Delft en werd mogelijk gemaakt door de Turing Toekenning 2017.

Meester van het perspectief
De Hooch was een veelzijdig kunstenaar: hij begon zijn carrière met het schilderen van zogenaamde ‘kortegaerdjes’ (soldaten- en herbergscènes) en ontwikkelde zich in Delft tot een schilder van binnenplaatsjes, huiselijke interieurs en incidenteel familieportretten. De mooiste binnenplaatsen en interieurs uit zijn Delftse periode keren vanaf oktober terug naar de historische binnenstad waar ze bijna 400 jaar geleden door hem zijn geschilderd. Geen andere Nederlandse schilder in de Gouden Eeuw wist zoveel diepte te creëren in zijn schilderijen. In zijn werken zijn vaak meerdere ruimtes achter elkaar te zien. Zijn interieurs en buitenscènes lijken perfect geconstrueerde doorzichten te zijn. Hij wordt dan ook de ‘meester van het perspectief’ genoemd.

Meester van het alledaagse
Weinig 17de-eeuwse schilders hebben zo sterk het beeld van het Hollandse fatsoen en huiselijkheid bepaald als Pieter de Hooch. Hij wist het alledaagse op zijn aantrekkelijkst te presenteren. Zijn schilderijen werden bepalend voor ons beeld van het Hollandse burgerbestaan in de 17de eeuw. De Hooch is een echte innovator, hij introduceert in zijn schilderijen een thema dat door niemand eerder zó is geschilderd: het dagelijkse leven op de binnenplaatsjes achter de Delftse huizen, vaak met vrouwen die bezig zijn met huishoudelijke werkzaamheden. In veel van zijn schilderijen nemen daarnaast kinderen een prominente plaats in. In 1658 bereikt dit oeuvre zijn hoogtepunt, en schildert hij zijn meest sfeervolle, intieme interieurscènes. Met warme kleuren, doorkijkjes (er staat altijd wel ergens een deur open) en een natuurlijke lichtinval weet De Hooch een sfeer op te roepen die ongeëvenaard is. In de relatief korte periode dat hij in Delft heeft gewerkt (ca. 1652-1660) maakte De Hooch zijn allermooiste schilderijen.

Zes bruiklenen uit internationale privécollecties
Op de tentoonstelling zijn zes schilderijen uit beroemde privécollecties te bewonderen. Zo komen twee uitzonderlijke bruiklenen van de Royal Collection Trust naar Delft waaronder het meesterwerk Kaartspelers in een zonovergoten ruimte uit 1658. Daarnaast bevat de tentoonstelling een fraai gezicht op Delft uit de beroemde Londense Rothschild-collectie (Vrouw en kind bij een bleekveld in Delft, 1657-1659), een sinds 1935 niet meer in Nederland getoond topstuk uit de Bute Collection en een belangrijk werk uit de Amsterdamse periode van De Hooch (Kremer-collectie; Man die een brief voorleest aan een vrouw, circa 1670-74).

Onderzoek naar oeuvre Pieter de Hooch
Voorafgaand aan de tentoonstelling wordt sinds 2017 een combinatie van onderzoeken uitgevoerd: kunsthistorisch en materiaal-technisch onderzoek, onderzoek naar de topografische aspecten in het oeuvre van Pieter de Hooch, archiefonderzoek en onderzoek naar de waarderingsgeschiedenis van de schilder. Ook hoe De Hooch zo briljant wist om te gaan met perspectief is door het materiaal-technisch onderzoek uitgebreid onderzocht. Voor het onderzoek werkt Museum Prinsenhof Delft intensief samen met het Rijksmuseum, de TU Delft en een archivalisch kunsthistoricus en een bouwhistoricus. De resultaten van deze verschillende onderzoeken worden gepresenteerd in de tentoonstelling en beschreven in de catalogus die bij de tentoonstelling verschijnt.

De Hooch en Vermeer beroemde plaatsgenoten
Pieter de Hooch wordt ná Johannes Vermeer internationaal beschouwd als de beroemdste Delftse meester van de 17de eeuw. De schilderijen van beide meesters zijn in de loop der eeuwen nogal eens aan elkaar toegeschreven. Ook Vermeer was gefascineerd door de werking van licht en perspectief in binnenruimtes. De binnenplaatsjes van De Hooch vormden voor Vermeer een grote bron van inspiratie. Werd De Hooch begin 19de eeuw als schilder nog hoger geschat dan Vermeer, vanaf eind 19de eeuw veranderde dat beeld en begon de roem van de laatste schilder die van de eerste te overvleugelen.

Pieter de Hooch
Kaartspelers in een zonovergoten ruimte, 1658 Royal Collection Trust / © Her Majesty Queen Elizabeth II 

Pieter de Hooch 
Vrouw en kind bij een bleekveld in Delft, 1657 - 1659. 
© Rothschild Collectie (Waddesdon)

Pieter de Hooch
Binnenplaatsje van een huis in Delft, 1658  
© The National Gallery, London